Ouderschapsplan verplicht gesteld

Op 1 maart is de Wet Bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding in werking getreden. De wet introduceert het gelijkwaardig ouderschap en de verplichting om een ouderschapsplan op te stellen voor ouders van minderjarige kinderen die willen scheiden. De hoofdzaken van de wet zijn als volgt.

De nieuwe wet vertelt niet wat het ouderschapsplan is en waaraan het moet voldoen. Wel moeten er van de wet in elk geval een aantal afspraken tussen de ouders in opgenomen zijn. Zoals: de manier waarop de partners de zorg- en opvoedingstaken denken te gaan verdelen. En de manier waarop zij elkaar op de hoogte houden van belangrijke zaken rondom het kind. Ook moeten ze afspreken hoe ze de kosten van de verzorging en opvoeding van de minderjarige kinderen gaan verdelen.

Afspraken

Om hier goed vorm aan te geven, zullen ouders ook afspraken moeten maken over een groot aantal andere zaken. Zoals wanneer het kind bij wie is, vakanties, feestdagen, bedtijden, schoolkeuze en communicatie met de school. Ook de omgang met de grootouders en andere familieleden moet een plek hebben in het plan. Net als de introductie in het leven van een kind van een nieuwe partner bij een van de ouders.

Dwingende normen

Daarnaast bevat de nieuwe wet een aantal dwingende normen die gelden tijdens het huwelijk of de partnerrelatie. Deze normen moeten ook ná de scheiding ingevuld worden. De belangrijkste norm is dat het ouderlijk gezag de plicht en het recht omvat van de ouder om zijn minderjarig kind te verzorgen en op te voeden. En het kind heeft recht op verzorging en opvoeding door beide ouders, ook al zijn die ouders gescheiden.

Maatwerk

De nieuwe wet leidt per scheiding tot maatwerk. In elk geval betekent het recht op ?gelijkwaardige opvoeding en verzorging door beide ouders? dat er geen ruimte meer is voor een klassieke omgangsregeling. Daarbij kwam het er meestal op neer dat vader het kind ééns per twee weken een weekend bij zich had. Anderzijds is een strikte fifty-fifty verdeling in co-ouderschap ook niet verplicht. Het is de taak van de scheidingsbemiddelaar om de ouders te begeleiden bij het vinden van het juiste evenwicht.

Niet getrouwd?

Ook mensen die niet getrouwd zijn, maar een geregistreerd partnerschap hebben, en zelfs partners die ongehuwd samenwonen zonder geregistreerd partnerschap, en die samen kinderen hebben, moeten een ouderschapsplan opstellen als zij uit elkaar gaan. Omdat aan hun scheiding geen rechter te pas komt, is er geen controle op of zij dat doen. Wel is het zo dat als er later een geschil komt en zij willen dat aan de rechter voorleggen, zal de rechter bepalen dat zij eerst alsnog een ouderschapsplan moeten opstellen.

Positie van het kind

De nieuwe wet zegt dat het verzoekschrift tot echtscheiding moet vermelden hoe het kind is betrokken bij het opstellen van het ouderschapsplan. Daardoor ontstaat de vraag op welke manier het kind door zijn ouders bij het scheidingsproces moet worden betrokken. Mediation stuurt erop aan dat ouders hun kinderen samen vertellen dat ze wel gaan scheiden, maar toch allebei ouders blijven. Ze maken hun kind samen duidelijk dat het niet tussen hen beiden hoeft te kiezen. Vervolgens stellen de ouders tijdens de mediation een ouderschapsplan op. Daarna voert de scheidingsbemiddelaar een gesprek met de kinderen. Het kind kan dan zelf vertellen hoe het de scheiding ervaart en welke voorkeuren voor na de scheiding het heeft. Echter: de ouders beslissen.

Groeimodel

Het maken van een goed ouderschapsplan brengt bij de ouders een bewustwordingsproces op gang. Het dwingt hen om over de meeste facetten van ouderschap na te denken en daar met elkaar over te praten. Het plan laat zien dat er over belangrijke dingen is nagedacht. Het hoeft niet persé een dichtgetimmerde overeenkomst te zijn, maar maakt het ouders mogelijk nader te overleggen. Een goed ouderschapsplan is een groeimodel.

Scheidingsbemiddelaar

Een scheidingsbemiddelaar kan ouders helpen bij het vormgeven van hun specifieke situatie. Hij of zij helpt ouders om overeenstemming te bereiken. Zo ontstaat een plan dat daadwerkelijk steun heeft van beide ouders. En dat is uiteindelijk de bedoeling van de nieuwe wet.

Bron: AllesOverScheiding.nl (Samenvatting van een artikel van mr. F. Schonewille uit het boek Notaris en scheiding, uitgegeven door Uitgeverij Maklu)