Interview met Lilianne Potters

Rouwen hoort bij een scheiding

Mensen die scheiden, lijden een groot verlies, al is het maar van een illusie of droom om samen oud te worden. Dat geldt ook als je de scheiding zelf gewild hebt. Niemand begint aan een huwelijk met de gedachte dat er over enkele jaren gescheiden gaat worden. In alle gevallen kom je terecht in een rouwproces. 'Rouw is de straf voor de band die je met iemand gehad hebt', citeert relatiecoach Lilianne Potters Professor Jan van de Bout. En rouwen hoeft geen drama te zijn zegt zij; integendeel, het hoort erbij.

Rouwen, het verwerken van het verlies van de partner, is noodzakelijk om weer toekomstgericht bezig te kunnen zijn, stelt Potters. 'Rouwen hoort erbij. Pas als mensen blijven hangen in het verleden, gaat het fout. Als ze denken: 'Als ik maar dit, dan dat.' Dan ontstaat er verbittering. Dat zie je bijvoorbeeld bij vrouwen die iets hebben opgegeven voor hun huwelijk: hun carrière, of de kans om kinderen te krijgen.' Hoewel Potters zelden mensen treft die echt blijven steken in de rouw, zijn de symptomen duidelijk, stelt zij: 'Veel mensen blijven steken in klagen over en afgeven op de ex. En vaak gaan mensen roken, eten of drinken. Helaas gaan ze zelden sporten, terwijl dat ook een manier is om stress te reguleren.'

Trauma

Een echtscheiding wordt door betrokkenen vaak als een trauma ervaren, stelt Potters. 'Uit onderzoek blijkt dat professionele hulp bij de verwerking van een trauma niet altijd een positieve uitwerking heeft. Dat geldt waarschijnlijk ook voor hulp bij de verwerking van echtscheiding. Ik wil mensen dan ook beslist geen professionele hulp aanpraten na hun scheiding. Tijdens dat soort sessies wordt wéér over de ellende gesproken. In mijn visie wordt de bedrading in de hersens rondom het verleden en de verbittering daardoor versterkt, in plaats van dat die losgemaakt wordt.'

Toekomst

Is professionele hulp dan flauwekul? 'Nee', zegt Potters. 'Schakel hulp in als dat nodig is, maar doe het niet te snel. Mensen zijn veerkrachtiger dan je denkt. Een scheiding is erg, het is soms een enorme schok, maar normaal gesproken komen mensen daar wel doorheen. En sterker dan voor die tijd.' Maar mocht je hulp nodig hebben, zoek dan hulp die gericht is op de toekomst, stelt de relatiecoach. 'Kijk wat je nog wel hebt en geniet daarvan. En heb je daar hulp bij nodig, ga dan naar een eerstelijnspsycholoog, of een maatschappelijk werker. En wat ook helpt voor mensen die gelovig zijn: praat eens met de pastor, de dominee of een andere vertrouwenspersoon.' Wat je in elk geval niet moet doen, is praten met je kinderen over je problemen. Potters: 'Dat is buitengewoon belastend voor een kind, want dat komt in een andere rol te zitten. Je denkt dan aan je eigen behoeften, niet aan die van je kind. Bovendien: kinderen hebben hun eigen verlies te verwerken!'

Laat je niets aanpraten

Er is geen voorgeschreven manier om te rouwen. 'Net als bij het verlies van een partner aan de dood, bestaan er bij verlies van je partner door echtscheiding geen duidelijke, vaste rouwfasen voor iedereen. De een verwerkt het verlies sneller en ook anders dan de ander. Laat je niet aanpraten dat je woedend hoort te zijn en dat je hulp nodig hebt. Rouwen om je huwelijk is normaal, bij een scheiding. Het hoort erbij en je hebt er niet meteen hulp bij nodig. Lukt het je zelf niet om los te komen en verder te gaan, pas dán raad ik aan om professionele hulp te zoeken.'

Lydia Lijkendijk, redacteur AllesOverScheiding.nl