De procedure voor scheiding bij de rechtbank
Een echtscheiding betekent de ontbinding van een huwelijk. In Nederland kan een huwelijk alleen door de rechter ontbonden worden. Dat lijkt een zwaar proces, maar als jullie onderling geen geschillen (meer) hebben, is de scheidingsprocedure helemaal niet ingewikkeld. Dan kan je namelijk scheiden op gemeenschappelijk (of: gezamenlijk) verzoek, en wordt de hele procedure bij de rechtbank voor je geregeld door een (advocaat-)scheidingsmediator of een echtscheidingsnotaris.
Echtscheiding op gezamenlijk verzoek
Tegenwoordig wordt echtscheiding in meer dan de helft van de gevallen met een gemeenschappelijk verzoekschrift bij de rechter aangevraagd. Er zijn dan geen verdere handelingen meer nodig. Het indienen van een gezamenlijk verzoek kan echter alleen als de beide partijen het helemaal eens zijn geworden over alle regelingen na de scheiding. De afspraken kunnen zijn vastgelegd in een echtscheidingsconvenant bij een notaris, een advocaat of een mediator, eventueel na een (geslaagde) mediation.
Minderjarige kinderen en scheiding
Minderjarige kinderen vanaf 12 jaar behoren wel door de rechtbank te worden opgeroepen, maar zij zijn natuurlijk niet verplicht om te komen. Een andere mogelijkheid is dat zij hun mening in een briefje neerleggen. Vervolgens spreekt de rechtbank de echtscheiding uit.
Het echtscheidingsverzoekschrift
Het verzoekschrift aan de rechtbank om op gezamenlijk verzoek echtscheiding uit te spreken moet worden ingediend door een advocaat. Als je bij een advocaat of scheidingsmediator bent voor het maken en vastleggen van jullie afspraken in een convenant, kan hij dat zelf doen. Ook een echtscheidingsnotaris kan de scheidingsprocedure voor je regelen. Zij werken samen met advocaten die het verzoekschrift indienen tegen een acceptabel tarief.
Echtscheidingsvonnis
Na het uitspreken van de echtscheiding moet het echtscheidingsvonnis worden ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Dat wordt voor je geregeld. In geval van een gezamenlijk verzoek tot echtscheiding kan de duur van de echtscheidingsprocedure zelf beperkt blijven tot 4 tot 10 weken, afhankelijk van de drukte bij de rechtbank.
Bij de rechtbank met ieder een eigen advocaat
Als je het niet met elkaar eens kan worden over de regelingen na de scheiding, bijvoorbeeld hoeveel alimentatie er betaald moet worden, is daar een beslissing van de rechter voor nodig. Dan moet voor de scheiding de gewone rechtbankprocedure, dus niet op gezamenlijk verzoek, worden gevolgd. Deze verloopt als volgt:
•De partij die de echtscheiding aanhangig wil maken, schakelt een advocaat in om voor hem of haar op te treden.
•De advocaat dient bij de rechtbank een verzoekschrift in, waarin de echtscheiding wordt gevraagd, en eventueel ook nevenvoorzieningen zoals alimentatie en omgangsregeling met de kinderen.
•De rechtbank geeft gelegenheid aan de ander om schriftelijk te reageren op het verzoek. Daarvoor moet hij/zij dan ook een advocaat inschakelen.
•De rechtbank stelt eventuele minderjarige kinderen vanaf 12 jaar in de gelegenheid om hun zegje te doen (mondeling of met een briefje)
•Als een verweerschrift is ontvangen houdt de rechtbank een zitting, tenzij er geen geschilpunten blijken te zijn.
• Na de zitting geeft de rechtbank een beschikking waarin de echtscheiding wordt uitgesproken, zo nodig met nevenvoorzieningen.
•De advocaat van de verzoekende partij stuurt de beschikking naar de gemeente waar destijds het huwelijk is voltrokken. De gemeente schrijft de echtscheidingsbeschikking in in het register van de burgerlijke stand. Dat is het moment waarop het huwelijk juridisch is geëindigd.
De totale duur van deze procedure kan enkele maanden tot een jaar duren, afhankelijk van het aantal geschilpunten waarop moet worden beslist, de ingewikkeldheid en de drukte bij de rechtbank.
Flitsscheiding afgeschaft
Het was enkele jaren mogelijk om een huwelijk om te zetten in een geregistreerd partnerschap, dat vervolgens door een advocaat of notaris ontbonden kon worden. Dat werd de flitsscheiding genoemd. Deze vorm van scheiden is 1 maart 2009 afgeschaft.